źródła prawa

Prawo cywilne i pretorskie dawało właścicielom liczne skargi actiones in rem, o zwrot lub zaniechanie naruszenia własności. Przysługiwały im interdykty posesoryjne (gdy byli posiadaczami);

skargi in personam np. actio furti, conditio furtiva – z tytułu kradzieży, actio Aquiliae – uszkodzenia rzeczy; regulujące stosunki sąsiedzkie actio finium regundorum (miedza) actio aquae pluvia arcendae (zmiana naturalnego koryta rzeki), możliwe były też skargi o zakaz budowli na sąsiednim gruncie budynku, który mógł zagrażać lub naruszać prawa.

Właściwymi skargami actiones in rem z prawa własności były

• rei vindicatio,
• actio negatoria,
• actio Publiciana –od pretora Publiciusa – skarga właściciela bonitarnego lub posiadacza w dobrej wierze w znajdującego się w drodze do zasiedzenia, który utracił rzecz. Właściciel bonitarny miał skargę przeciw wszystkim, natomiast posiadacz bonae fidei miał ochronę względną – skuteczną tylko względem gorzej uprawnionych. Mógł ją wykorzystać także właściciel kwirytarny ze względu na to, że łatwiej mu było wykazać posiadanie zmierzające do zasiedzenia zamiast własności – w skardze windykacyjnej.