źródła prawa

Podstawową zasadą było uznanie króla za jedynego sędziego: władza oznaczała między innymi sprawowanie sądów. Od czasów średniowiecza zmieniło się jednak uzasadnienie władzy sądowej króla (zwierzchnictwo lenne i bannus królewski ---> idea suwerenności skupiona w osobie władcy).

Sądownictwo delegowane: król nie sądził oczywiście sam, w jego imieniu (z jego delegacji) orzekali specjalnie umocowani urzędnicy i sędziowie.

• Sady prewotalne: sprawy drobne, ludność nieszlachecka, instancja odwoławcza od wyroków sądów patrymonialnych

• Sądy baliwalne: odwoławcze od wyroków sądów prewotalnych; właściwe dla ludności szlacheckiej

• Sądy prezydialne: sądy odwoławcze od baliwalnych, pierwsza instancja w ciężkich sprawach kryminalnych

• Parlamenty: można było do nich apelować od wyroków sądów prezydialnych.

W przypadku naruszenia prawa przez sąd można było zwrócić się o kasację do Rady Stron Procesowych.

Sądownictwo delegowane do spraw specjalnych: sądy skarbowe, sądy admiralskie, sądy leśne czy konsularne

Resztki sądownictwa patrymonialnego, wykonywanego przez panów feudalnych w stosunku do poddanego chłopstwa (nadzorowane przez sądy królewskie), jak również miejskiego i kościelnego.

Sądownictwo zastrzeżone: gdy król zawiesił delegację władzy sądowniczej.