źródła prawa

Teoria prawa natury zakładała, że podmiotowe prawa ludzkie nie wynikają z nadanie jakiejkolwiek władzy państwowej, nie są też wynikiem monarszego przywileju, lecz biorą się z natury rzeczy i przysługują każdemu człowiekowi z chwilą urodzenia. Prekursorem nowożytnego prawa natury był holenderski prawnik Hugo Grotius. W XVII i XVIII wieku stało się ono systemem filozoficzno-społecznym mieszczaństwa walczącego z feudalizmem, dostarczając argumentacji w walce ze „starym ładem”, prowadzonej w imię zwycięstwa rozumu i naturalnej sprawiedliwości.

Prawo natury stało się podstawą ideologiczną XVIII-wiecznych kodyfikacji prawa. Uznawano powszechnie prawo natury za czynnik pozwalający ocenić prawo obowiązujące według kryteriów rozumu, reguł etyki czy naturalnej sprawiedliwości. Formułowano tezę o deklaratoryjnym charakterze funkcji prawodawcy, którego rolą było tylko pryncypia prawnonaturalne odkryć, przyswoić, i w odpowiedniej formie ogłosić.

W okresie Oświecenia prawo natury stało się prawem świeckim, dyscypliną wyodrębnioną od teologii moralnej.