źródła prawa

W przypadku świadczenia rzeczami oznaczonymi gatunkowo a w szczególności pieniądzu obok świadczenia głównego mógł istnieć obowiązek świadczenia ubocznego – odsetek usurae,

- wynagrodzenia za korzystanie z pieniędzy obliczane stosunkowo do wysokości sumy i długości czasu., płacone w jednostkach tego samego rodzaju co kapitał. Wynikały on z ustawy lub umowy.

Lichwa – pobieranie wysokich odsetek umownych od pożyczonego kapitału. Stopa procentowa zmieniała się:  U XII T – max 8,33% miesięcznie(100 % rocznie); lex Genucia de feneratione 342 r.p.n.e. zakaz stosowania odsetek – mało skuteczny; koniec republiki – 12% rocznie (poza pożyczkami morskimi – nieograniczonymi).

Zakazane było pobierania odsetek od odsetek – anatocyzm; od III w.n.e. nie należały się odsetki ponad wysokość kapitału.