źródła prawa

Rozróżniano osoby typu korporacyjnego – stowarzyszenia i zakładowego –fundacje. Stowarzyszenie – collegium tworzył związek trzech osób - tres faciunt collegium, musiało posiadać majątek oraz osobę reprezentującą ją na zewnątrz – syndyka.

Majątek należał do osoby prawnej i był odrębny od majątku (a także wierzytelności i długów) jej członków i odwrotnie – zasada si quid universitati debetur, singulis non debetur, nec quod debet universitas, singuli non debent –jeżeli ktoś jest winny coś stowarzyszeniu , to nie pojedynczym osobom (członkom), a dług stowarzyszenia nie jest długiem pojedynczych osób (członków).

Zdolność prawna osób prawnych ograniczała się do praw majątkowych (municypia miały jeszcze prawo patronatu nad swymi wyzwoleńcami łącznie z dziedziczeniem, czego stowarzyszenia nie mogły robić chyba, że na podstawie specjalnego przywileju).

Osobowość prawna wykształciła się w Rzymie głównie dla realizacji celów związanych z interesem publicznym, brak osób prawnych prawa prywatnego.