źródła prawa

Pisemne skrypty dłużne: chirographum – zobowiązanie pisemne podpisane przez jedną stronę – dłużnika; syngraphae – spisana i podpisana przez dwie strony, pozostawiające sobie egzemplarz umowy.

Jako forma pisemna właściwa dla państw hellenistycznych stopniowo wchodziła do praktyki rzymskiej opartej na stypulacji – ustnej, opartej na zaufaniu – fides Romana. Za dominatu – biurokratyzacja stała się pożywką dla rozwoju pisemnych form.