źródła prawa

W XVIII wieku powszechnym na kontynencie europejskim stało się dążenie do skodyfikowania prawa. Za twórcę samego terminu „kodyfikacja” uważany jest angielski prawnik, Jeremiasz Bentham.

W przedsięwzięciach legislacyjnych XVIII wieku możemy dostrzec nowy etap dziejów myśli kodyfikacyjnej, nie tylko ze względu na ich szczególny rozmach, ale przede wszystkim ze względu na ich motyw: idea całkowicie nowego, oderwanego do spuścizny średniowiecza porządku prawnego, zbudowanego ex nihilo.

Wspólną cechą kodyfikacji XVIII wieku było to, że choć powstawały w różnych warunkach historycznych (rewolucyjna Francja vs państwa oświeconego absolutyzmu), ich podstawą ideologiczną stałą się filozofia nowożytnego prawa natury.

Program kodyfikacji zawierał wiele postulatów pod adresem prawodawców:

zbudowanie całkowicie nowego systemu prawnego (a nie udoskonalenie istniejącego!

zerwanie z feudalnym partykularyzmem prawnym: rozproszone i zróżnicowane źródła miały być zastąpione jednolitym zbiorem.

+- Idea wyłącznego obowiązywania kodeksu

stworzenie ius certum, dającego rozstrzygnięcia wszystkich możliwych do pomyślenia sytuacji

zupełność kodeksu (wg. Benthama najwyższy przymiot dobrej kodyfikacji), fundamentalne znaczenie na gruncie kodyfikacji prawa karnego

dobry kodeks powinien być kodeksem krótkim

postulat jasności i powszechnej zrozumiałości kodeksu (miało służyć upowszechnieniu znajomości prawa, zabezpieczeniu jednostek przed nadużyciami w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości).

Idealny kodeks miał być sprawiedliwy i służyć idei dobra powszechnego („powszechna szczęśliwość nadrzędnym celem działań prawodawczych).