źródła prawa

Przelanie wierzytelności z dotychczasowego wierzyciela – cedenta na drugą osobę – cesjonariusza na podstawie umowy cesyjnej; nie wymagało to zgody dłużnika.

Pierwotnie stosowano pośrednią formę – nowację – stypulacyjne umorzenie dotychczasowej wierzytelności i tworzenie nowej na rzecz drugiej osoby, to jednak uzależnione było od zgody dłużnika, nie dawało to zabezpieczenia wierzyciela oraz wygasały zarzuty dłużnika przysługujące mu w stosunku do pierwotnego wierzyciela. Później istniała możliwość ustanowienia zastępcy procesowego (procurator) w procesie formułkowym, który miał ściągnąć wierzytelność na własny rachunek, aż do litis contesttio mógł zostać pozbawiony wierzytelności.

W prawie cesarskim nadano osobie kupującej spadek od dziedzica prawo ściągnięcia wierzytelności z tego spadku za pomocą actiones utiles. W prawie poklasycznym i justyniańskim rozszerzono to na osoby które kupiły wierzytelności, otrzymały je w posagu lun darowiźnie.

Umowa cesyjne była abstrakcyjna – nieistotna dla jej ważności była causa - przyczyna jej zawarcia. Sytuacja prawa cesjonariusza była taka jak pierwotnego wierzyciela, nie zmieniała się też sytuacja dłużnika, przysługiwały im te same prawa i zabezpieczenia i skargi co poprzednio. W przypadku kupna sprzedaży wierzytelności cedent odpowiadał tylko nomen verum esse - za istnienia wierzytelności, a nie za  nomen bonum esse - jej ściągalność.