źródła prawa funkcje prawa
Rodzaje władztwa nad rzeczami.
Władztwo nad rzeczami mogło mieć charakter faktyczny (posiadanie possessio i dzierżenie detentio) lub prawny (wyrażone w prawach rzeczowych – własność i prawa na rzeczy cudzej – iura in re aliena). Rzecz złożona i rzecz zbiorowa. Actio ad exhibendum.
Rzeczy res corporalis na: Rzeczy zużywalne i niezużywalne.
Rzeczy zużywalne podczas ich gospodarczego użycia podlegały zużyciu (np. żywność, opał, pieniądze), wszystkie inne rzeczy w rozumieniu prawnym – były niezużywalne. Genus i species.
Określanie gatunkowe in genere (wg gatunku, ilości, miary, wagi) lub indywidualne in specie. Pojęcie nieruchomości.
Res immobile, immobilia – grunty i wszystko trwale z nimi związane w sposób naturalny lub sztuczny – stanowiące jego część składową wg zasady superficies solo cedit Res mancipi – res nec mancipi.
Podział o charakterze historycznym. Res mancipi – grunty położone w Italii, służebności gruntowe wiejskie, niewolnicy oraz zwierzęta czworonożne pociągowe i juczne; res nec mancipi – wszystkie pozostałe. Res corpolares – incorpolares.
Podział rzeczy res corporalis na: |
Fructus naturales i fructus civiles.
Pożytki naturalne friuctus naturales – organiczne płody jakiejś rzeczy lub odłączone części składowe, uzyskiwane w ramach jej naturalnej eksploatacji jako przychód z niej. Pożytki (fructus).
Pożytki naturalne friuctus naturales – organiczne płody jakiejś rzeczy lub odłączone części składowe, uzyskiwane w ramach jej naturalnej eksploatacji jako przychód z niej. Rzeczy podzielne i niepodzielne.
Rzeczy podzielne to te które przez podział nie traciły nieproporcjonalnie na wartości, natomiast rzeczy tracące przez podział swoją istotę (zwierzęta) lub zmieniały istotnie swoją wartość (kamienie szlachetne) były rzeczami niepodzielnymi. Superficies solo cedit.
Rzecz niczyja – thesaurus(skarb).
Res nullius – rzeczy niczyje, nie należące do niczyjego majątku prywatnego, choć istniała taka możliwość. Były to np. dzikie zwierzęta lub oswojone jednak uciekły bez skłonności do powrotu Rzeczy wyłączone z obrotu.
Res extra commercium: Pojęcie i rodzaje rzeczy.
Rzeczy res w prawie rzymskim oznaczały zarówno przedmioty materialne - res corporales jak i prawa - res incorporales – (quae tangi non possunt – których nie można dotknąć) np. wierzytelności, użytkowanie. |