źródła prawa funkcje prawa
Iusta causa traditionis.
Causa traditionis – przyczyna wynikająca z czynności prawnej zawartej przed dokonaniem tradycji, a zobowiązującej do przeniesienia własności. Pochodne nabycie własności.
Nabycie pochodne prawa własności (lub innego prawa majątkowego) od poprzedniego właściciela (tylko od prawnego) zgodnie z zasadą nemo plus iuris ad alium transferre potaest, quam ipse habet. Sposoby nabycia własności.
Okres klasyczny rozróżniał nabycie własności: Ograniczenia własności.
Ograniczenia własności mogły nastąpić ze względu na interes publiczny (przepisy budowlane, komunikacyjne, sanitarne) lub interes sąsiada - prawa sąsiedzkie Współwłasność.
Współwłasność mogła zaistnieć niezależnie od woli communio incidens (współdziedziczenie lub połączenie rzeczy przez confusio), albo przez oświadczenie woli. Pojęcie własności.
Pojęcie wykształciło się na przełomie wieków gł. w związku z ziemią i stosunkami opartymi na jej obrocie. Nadawane w królestwie działki – dwa iugera (ok.1/2 ha), które podlegały dziedziczeniu; UXIIT jako podstawę gospodarki uznała indywidualne gospodarstwa chłopskie - fundus, wchodzące w skład patrum familiarum. Interdykty posesoryjne.
Rodzaje interdyktów: |
Tradycja jako sposób przeniesienia własności.
Tradycja – traditio, nieformalne przeniesienie własności, oparte na ius gentium, w prawie klasycznym polega na przeniesieniu posiadania od poprzednika na następcę, w następstwie uzasadnionej, zgodnej woli, a przyczyna dokonania tradycji musiała być słuszna – iusta causa traditionis. Konieczne było spełnienie zasady nemo plus iuris ad alium transfere..., a także posiadanie zdolności do rozporządzania rzeczą. Pierwotne sposoby nabycia własności.
Elastyczność własności.
Koniec istnienia ograniczeń wspomnianych wyżej powodował automatyczne przywrócenie pełni władztwa nad rzeczą – tzw. elastyczność własności. Zakres uprawnień właściciela.
Prawo własności dawało pełne władztwo nad rzeczą - plena in re potestas nie ograniczone co do treści, Własność kwirytarna i bonitarna.
Własność kwirytarna (dominium ex iure Quiritium) – na mocy prawa cywilnego, przysługująca obywatelowi rzymskiemu, zarówno na res mancipi (nabytych przez mancipio i in iure cessio), jak i res nec mancipi – przez tradycję. Quasi possessio iuris. (jakby posiadanie prawa)
Ochroną posesoryjną (w prawie klasycznym i poklasycznym) objęto także ograniczone władztwo nad rzeczą cudzą w swoim interesie. Ochrona posesoryjna i petytoryjna.
Pretorska ochrona interdyktami - ogłaszanymi w edykcie. Ochrona posesoryjna dotyczyła faktu posiadania, a nie tytułu prawnego – spór o posiadanie posesoryjny nie zależy od sporu o prawo do rzeczy petytoryjny. |