źródła prawa

Problem analogii w prawie karnym pojawia się gdy mamy do czynienia z brakiem normy prawnej regulującej rozstrzyganą kwestię. Ta analogia polega na wypełnieniu luki prawnej przez stosowanie przepisu najbardziej zbliżonego do danej sytuacji. Analogii nie można stosować na niekorzyść sprawcy.

Miejsce popełnienia przestępstwa? Jakie to ma znaczenie w prawie karnym?

Miejsce popełnienia przestępstwa, to miejsce, gdzie:

-sprawca działał lub zaniechał działania do którego był zobowiązany

-skutek przestępny nastąpił

-skutek miał nastąpić

W przypadku kolizji sądów właściwy będzie ten, w którym rozpoczęto postępowanie.

Miejsce popełnienia przestępstwa jest punktem wyjścia dla zasad międzynarodowego prawa karnego materialnego.

Zasady międzynarodowego prawa karnego materialnego:

-zasada terytorialności (17)

-zasada personalna (narodowości podmiotowej) (18)

-zasada ochronna (19)

-zasada represji konwencyjnej (20)

Prawo międzynarodowe procesowe to zbiór norm prawnych określających:

-zakres immunitetu dyplomatycznego i konsularnego.

-czynności procesowe wykonywane za granicą na użytek polskiego procesu i odwrotnie.

-przejęcie ścigania karnego i wykonywanie wyroków zagranicznych oraz przekazywanie ścigania i wyroków skazujących cudzoziemców do wykonania za granicą.

-ekstradycję.

-transport międzynarodowy oskarżonych.

Metody wykładni prawa karnego:

-wykładnia semantyczna - ma największe znaczenie . Polega na wyjaśnianiu treści wyrażeń użytych w ustawie na podstawie znaczenia jakie nadaje się im w powszechnym języku polskim. Jeśli to nie wystarcza to stosuje się wykładnię logiczną.

-wykładnia logiczna - operuje określonymi schematami wnioskowania:

-rozumienie dedukcyjne - "argumentum a maiori ad minus" (jeżeli prawo zezwala na czynienie czegoś więcej, to tym bardziej zezwala na czynienie czegoś mniej - art.1§2)

-rozumowanie indukcyjne - "argumentum a minore ad maius" (jeżeli nie wolno czynić niewielkiego zła, to tym bardziej nie można czynić zła większego - art.236)

Czym jest dyspozycja przepisu karnego?

Dyspozycja - określenie zespołu znamion danego typu czynu zabronionego.

Podział dyspozycji ze względu na sposób określenia zabronionego zachowania się:

- dyspozycje nazwowe - określenia zawierające nazwę przestępstwa. Unika się tych dyspozycji, bo dają swobodę interpretacji.

- dyspozycje opisowe - dają opis czynu zabronionego, wskazują na jego cechy.

Dyspozycje opisowe mają charakter:

-prosty - zawierają jeden zespół znamion wyrażający jedna odmianę zabronionego zachowania się.

-złożony - występują wówczas, gdy na zabronione zachowanie składają się co najmniej dwa zespoły znamion.

• dyspozycja alternatywna - odmiana dyspozycji złożonej - z użyciem spójnika "lub" wystarczy, że jest spełniony tylko jeden człon.

Co to jest prawo karne?

Jakie cechy wyróżniają je spośród gałęzi systemu prawa?

Prawo karne – jest jedną z gałęzi systemu prawa obowiązującego w państwie. Chroni państwo oraz stosunki społeczne i ekonomiczne przed czynami o dużej szkodliwości społecznej.

Normy prawa karnego rozciągają się nad wszystkimi dziedzinami prawa.

Źródła prawa karnego. Rola ustawy, zwyczaju i orzecznictwa sądowego.

Źródłem prawa karnego w Polsce może być tylko ustawa (zarówno ustawa karna uchwalona przez Sejm (ustawy senso stricto ), jak i inne akty prawne zrównane z mocą ustawy). Jeżeli chodzi o akty prawne niższego rzędu (rozporządzenia, zarządzenia itp.), to nie stanowią one źródła prawa karnego w sensie stanowienia zakazów i nakazów oraz kar grożących za ich przełamanie. Akty takie mogą dopełniać dyspozycję przepisów ustawy karnej np. art. 246 KK. Jeżeli chodzi o konwencje międzynarodowe to zgodnie z art. 87 ust.1 Konstytucji z 02.04.97 r. ratyfikowane normy traktatowe są częścią składową prawa polskiego. Niektóre z norm traktatowych nadają się do bezpośredniego stosowania, a inne zobowiązują jedynie władze państwowe do wydania odpowiednich ustaw.

Scharakteryzacja budowy Kodeksu Karnego i struktura jego przepisów.

Kodeks Karny składa się z 3 części:

- ogólna - zawiera główne przepisy określające zasady odpowiedzialności karne, reguły obowiązywania ustaw karnych, katalog kar i zasady ich wymierzania. (Reguły odpowiedzialności za przestępstwa.)

- szczególna - zawierająca przepisy o poszczególnych typach przestępstw, jest jak gdyby zbiorem definicji poszczególnych przestępstw (szpiegostwa, rozboju, zgwałcenia itd.) i jednocześnie wskazuje, jakie kary grożą za poszczególne przestępstwa.

(Określa typy przestępstw przez podanie zespołów ich znamion i kar.)

- wojskowa - zawiera przepisy karne odnoszące się do żołnierzy. Są to zarówno przepisy ogólne, jak i przepisy opisujące specyficzne przestępstwa wojskowe.